شربت امام رضا (شراب رضوی اصل)
نوشیدنی حلال، مقوی قلب و اعصاب و تقویت‌کننده هضم غذا؛ تهیه‌شده از جوشانده تغلیظشده مویز سیاه، عسل خالص مصفا، زعفران قائنات و ادویههای دارویی بدون افزودن شکر.
شربت امام رضا (شراب رضوی) چیست؟
شربت امام رضا (که در متون کهن به شراب رضوی یا شربت زبیب شهرت دارد) یک اکسیر دارویی غلیظ، مقوی و کاملاً حلال و غیرالکلی است که بر پایه عصاره جوشانده مویز سیاه اعلا، عسل مصفا و ترکیب ادویه‌جات مصفی (زعفران، زنجبیل، دارچین، میخک، مصطکی و سنبل‌الطیب) پخته میشود. این دستور در رساله ذهبیه منسوب به امام رضا (ع) به عنوان تنها نوشیدنی مجاز و سودمند همراه و پس از وعده‌های غذایی جهت بهبود هضم، تقویت کبد و تقویت عمومی بدن توصیه شده است.
شربت اصیل و دستساز رضوی آماده تحویل است
پخت سنتی در کارتن‌های محافظ، بطری شیشهای تیره ۱ لیتری، کاملاً غلیظ و بدون شکر صنعتی
مواد لازم شربت امام رضا
معادل‌سازی دقیق واحدهای سنتی رساله ذهبیه (رطل و درهم) با ترازوی گرمی امروزی
- 🍇 مویز سیاه اعلا بدون هسته ۴٫۲ کیلوگرم (۱۰ رطل)
- 💧 آب زلال سبک / آب تصفیه ۶ الی ۷ لیتر
- 🫚 زنجبیل کوبیده‌شده ۳٫۲۵ گرم (۱ درهم)
- 🌺 زعفران سرگل قائنات ۳٫۲۵ گرم (۱ درهم)
- 🌿 دارچین قلم ۱٫۶ گرم (نیم درهم)
- 🌰 میخک (قرنفل) ۱٫۶ گرم (نیم درهم)
- 🌱 سنبل‌الطیب (علف گربه) ۱٫۶ گرم (نیم درهم)
- 🌾 تخم کاسنی پاک‌شده ۱٫۶ گرم (نیم درهم)
- 🪵 صمغ مصطکی اعلا ۱٫۶ گرم (نیم درهم)
- 🍯 عسل خالص مصفا (کف‌گرفته) ۴۲۰ گرم (۱ رطل)
| واحد در متن رساله ذهبیه | معادل استاندارد امروزی | کاربرد در این دستور |
|---|---|---|
| ۱ رطل (Ratl) | ۴۲۰ گرم | ۱۰ رطل مویز (۴.۲ کیلو) و ۱ رطل عسل (۴۲۰ گرم) |
| ۱ درهم (Dirham) | ۳٫۲۵ گرم | زعفران و زنجبیل |
| نیم درهم | ۱٫۶ گرم | سایر ادویه‌جات شربت |
| نسبت مویز به عسل | ۱۰ به ۱ | حفظ تعادل دارویی و طعم ملایم |
طرز تهیه گام‌به‌گام شراب رضوی
از عصاره‌کشی تا قوام‌آمدن و بسته‌بندی در شیشه‌های دارویی
خیساندن مویز در آب پاکیزه
مویزها را کاملاً تمیز کرده و بشویید. سپس داخل دیگ تمیز قرار داده و آب زلال روی آن بریزید تا به اندازه چهار بند انگشت روی مویزها پوشانده شود.
پخت اولیه و استخراج عصاره
ظرف را روی حرارت ملایم بگذارید تا مویزها کاملاً پخته، متورم و نرم شوند. پس از پخت، بگذارید کمی خنک شود، سپس با پارچه توری تمیز مویزها را بفشارید تا عصاره زلال آن خارج شود.
تغلیظ تا باقی‌ماندن یک‌سوم (حلالیت کامل)
عصاره زلال را به قابلمه بازگردانید و سطح ارتفاع مایع را مشخص کنید. با شعله ملایم بجوشانید تا دقیقاً دوسوم حجم آب تبخیر شده و فقط یک‌سوم باقی بماند.
عصاره‌کشی ادویههای گرم
زعفران، زنجبیل، دارچین، میخک، سنبل‌الطیب، تخم کاسنی و مصطکی را کوبیده و درون یک بقچه پارچه‌ای کرباس قرار داده و در شربت بگذارید تا عطر و ماده مؤثره آن‌ها به آرامی جذب شود.
افزودن عسل مصفا (خالص بدون حرارت شدید)
حرارت را خاموش کنید و اجازه دهید دمای شربت ولرم شود. عسل مصفا (کف‌گرفته‌شده) را بیفزایید و کاملاً هم بزنید تا پیوند اجزا تثبیت شود.
بلوغ و کهنه‌شدن در شیشه تیره
شربت را از صافی بسیار ریز عبور داده و درون بطریهای شیشهای تیره کاملاً خشک بریزید. درب آن را محکم ببندید و در جای خنک و تاریک بگذارید تا دوره استراحت را بگذراند.
جدول زمان‌بندی مراحل تهیه
| مرحله ساخت | مدت زمان مورد نیاز | هدف فنی |
|---|---|---|
| خیساندن مویزها | ۲۴ الی ۷۲ ساعت | آزادسازی قند طبیعی و املاح |
| جوشاندن و فیلتراسیون | ۱ تا ۲ ساعت | استخراج عصاره اولیه |
| تبخیر دوسوم آب | ۳ تا ۵ ساعت با شعله ملایم | تغلیظ دارویی و تضمین عدم تخمیر |
| دوره رسیدن و بلوغ | حداقل ۳ ماه | جا افتادن عطر زعفران و ادویه‌ها |
طریقه و دستور مصرف صحیح
- ۱ میزان مصرف: روزانه ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری از شربت غلیظ را در یک استکان الی یک لیوان آب ولرم حل کنید.
- ۲ بهترین زمان: بلافاصله بعد از صرف وعده غذایی ناهار یا شام میل شود.
- ۳ تعدیل در فصول گرم: در تابستان یا برای افراد بسیار گرم‌مزاج، دوز مصرفی را به یک قاشق چای‌خوری کاهش دهید.
- ۴ رفع تشنگی: در صورت احساس عطش پس از شربت، مقداری آب گوارا بنوشید.
خواص درمانی شربت امام رضا (ع)
تقویت‌کننده چهار عضو رئیسه بدن (قلب، مغز، کبد و کلیه)
تقویت عمومی و رفع ضعف
جایگزین عالی انرژی بدون افت قند خون، کمک به بازیابی توان در دوره نقاهت بیماری.
تقویت قلب و عروق
حاوی زعفران اصل قائنات و عصاره غلیظ مویز جهت باز کردن انسدادها و پمپاژ بهتر خون.
آرامش اعصاب و حافظه
وجود سنبل‌الطیب، زعفران و گلاب باعث دفع سودا، کاهش استرس و بهبود خواب عمیق میشود.
خون‌ساز طبیعی بدن
سرشار از آهن گیاهی و آنتی‌اکسیدان‌های مویز سیاه اعلا برای درمان کم‌خونی و رنگ‌پریدگی.
بهبود هضم و معده سرد
تنها نوشیدنی مجاز همراه غذا جهت گرم‌کردن معده، رفع نفخ و سنگینی پس از طعام.
تعدیل بلغم و سردی مفاصل
مفید برای افراد با درد مفاصل، نقرس و بیماری‌های مزمن ناشی از غلبه سردی و تری.
پرسش‌های متداول شما
چرا به این نوشیدنی «شراب» گفته شده و آیا مست‌کننده است؟ +
یک بطری ۱ لیتری برای چه مدت مصرف کافی است؟ +
آیا شربت رضوی آماده برای خرید وجود دارد؟ +
شرایط نگهداری شربت در منزل چگونه است؟ +
شربت اصیل و دستساز رضوی را تهیه کنید
اگر زمان کافی برای مراحل پیچیده و پخت چندروزه این شربت را ندارید، میتوانید بطریهای ۱ لیتری استاندارد تولیدشده با عسل مصفا و زعفران قائنات را مستقیماً ثبت سفارش فرمایید.
رساله ذهبیه (طب‌الرضا علیه‌السلام) · دانشنامه احادیث پزشکی · منابع معتبر طب سنتی دانشگاهی ایران